Để đối phó với tình trạng bị hàng không lùi chuyến, chậm chuyển hàng gây ảnh hưởng chất lượng dịch vụ, một số doanh nghiệp (DN) bưu chính lớn đã dự định hợp tác để đầu tư thuê, mua máy bay chuyên vận chuyển hàng.
Song đến nay ý tưởng này vẫn còn vướng nhiều “rào cản”.

Lo hàng không độc quyền: Bưu chính muốn sắm máy bay riêng. Tình trạng bưu gửi của các DN bưu chính bị hàng không cho “lùi” chuyến, chậm chuyển đã trở thành chuyện “thường tình ở huyện” từ hơn 10 năm qua.

DN bưu chính bị hàng không “chèn ép”

Trong lĩnh vực bưu chính chuyển phát, một tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng dịch vụ của các DN là việc DN có thực hiện đúng cam kết với khách hàng về thời gian toàn trình của bưu gửi hay không.

Tuy nhiên, nhiều năm qua, việc này vẫn luôn là bài toán khó, làm đau đầu nhiều lãnh đạo DN bưu chính. Và một nguyên nhân không nhỏ của thực trạng thời gian toàn trình bưu gửi của các DN bưu chính bị kéo dài hơn so với cam kết chính là bởi sự phụ thuộc quá lớn vào các hãng vận tải hàng không.

Đại diện lãnh đạo một số DN bưu chính lớn trên thị trường như VietnamPost, ViettelPost, Netco, Tín Thành… đều thừa nhận tình trạng hàng hóa, bưu gửi của các DN bưu chính bị hàng không cho “lùi” chuyến, chậm chuyển, đặc biệt là vào các dịp cao điểm như lễ, tết đã trở thành chuyện “thường tình ở huyện” từ hơn 10 năm qua.

Trao đổi về vấn đề này, ông Lương Ngọc Hải – Tổng giám đốc ViettelPost nhận định, cùng với điện lực, hàng không cũng là lĩnh vực mà hiện khách hàng – những “thượng đế” – vẫn phải năn nỉ, quỵ lụy để được sử dụng dịch vụ.

“Lý do thường trực khiến cho hàng hóa, bưu gửi của các DN bưu chính bị các hãng hàng không lùi chuyến bay là do chuyến đó có nhiều khách, nhiều hàng đông lạnh (loại hàng có giá vận chuyển cao – PV). Điều này đã ảnh hưởng đến chỉ tiêu thời gian toàn trình cam kết với khách hàng của DN bưu chính. Đó là chưa kể đến vấn đề an toàn bưu gửi, hàng hóa chuyển qua đường hàng không nhiều khi không đảm bảo, tình trạng mất mát bưu phẩm xảy ra không ít”, ông Hải nói.

Đồng tình với nhận định của lãnh đạo ViettelPost, ông Nguyễn Văn Tú – Tổng giám đốc Công ty CP chuyển phát nhanh Tín Thành cho hay, khó khăn với các DN bưu chính hiện nay là Việt Nam chưa có hãng hàng không chuyên về vận tải hàng hóa (cargo) mà các hãng hàng không nước ta vẫn chủ yếu là vận tải hành khách, có kết hợp thêm vận chuyển hàng. Do vậy, ưu tiên hàng đầu của các hãng hàng không vẫn là chở khách.

Còn theo ông Đỗ Ngọc Bình – Tổng giám đốc VietnamPost, hầu hết các DN hoạt động trong lĩnh vực bưu chính chuyển phát đều đang “vướng” một vấn đề rất lớn, đó là làm sao để bưu chính có thể kết nối vận chuyển “over night”, tức là làm cách nào để DN bưu chính vận chuyển được hàng trên trục Bắc-Nam trong đêm và sáng hôm sau có thể phát hàng đến người nhận. Do đặc điểm địa hình Việt Nam giống như một chiếc đòn gánh dài nên phương thức vận chuyển hàng hiệu quả, đảm bảo chỉ tiêu thời gian trên trục Bắc-Nam vẫn là vận tải hàng không.

“Cũng vì thế, để phục vụ nhu cầu phát triển, đảm bảo được yêu cầu về chất lượng dịch vụ, phục vụ khách hàng, rõ ràng các DN bưu chính rất cần máy bay để vận chuyển hàng hóa, bưu gửi trong đêm”, ông Bình chia sẻ.

Vẫn nhiều “rào cản”!

Trên thực tế, để đối phó với khó khăn trên, có được sự chủ động nhất định trong phương thức chuyên chở hàng hóa, bưu gửi qua đường hàng không; góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời tăng khả năng cạnh tranh của đơn vị mình, một số DN bưu chính đã ấp ủ kế hoạch tham gia vào lĩnh vực kinh doanh vận tải hàng không.

Có thể nói, Tín Thành đã là DN “nổ phát súng” đầu tiên khi góp gần 33 tỷ đồng để tham gia đồng sáng lập hãng hàng không lưỡng dụng Ngôi sao Việt (Vietstar Airlines) vào giữa năm 2011. Động thái này được đánh giá là khá khôn ngoan bởi khi Vietstar Airlines đi vào khai thác, chắc chắn Tín Thành sẽ chủ động hơn về thời gian chuyển hàng cho khách, về năng lực vận tải hàng không.

Mới đây, trong cuộc tọa đàm “Mở cửa thị trường bưu chính: cơ hội và thách thức” do Báo Bưu điện Việt Nam và Vụ Bưu chính thuộc Bộ TT&TT phối hợp tổ chức, Tổng giám đốc ViettelPost Lương Ngọc Hải đã mạnh dạn đề xuất các DN bưu chính thời gian tới hợp tác với nhau để khai thác dịch vụ vận tải hàng không.

Ông Hải nhấn mạnh: “Nếu các DN bưu chính có máy bay riêng để chuyên trở hàng hóa, đảm bảo kết nối giữa trục Bắc-Nam thì sẽ có thể chủ động hơn trong vận chuyển hàng và chất lượng dịch vụ sẽ ổn định, được kiểm soát chặt chẽ hơn”.

Liên quan đến việc tháo gỡ khó khăn trong lĩnh vực vận tải hàng, ông Bình cũng đề nghị, trước mắt, các DN cần bàn bạc cách thức hợp tác để có thể đảm bảo chuyển hàng trong đêm trên trục Bắc-Nam. Còn về lâu dài, trong trường hợp bưu chính đã có máy bay để chuyên vận chuyển hàng hóa, bưu gửi trong đêm thì các DN bưu chính vẫn cần “cộng lực” để thu gom đủ chân hàng.